VETERINARSKA AMBULANTA

Stari grad, Dorćol, Beograd

Ulica Pančićeva 10

011 262 55 66, 064 111 66 36, 063 30 99 61

BOLEST SRČANOG CRVA (KARDIOVASKULARNA DIROFILARIOZA)

Mnoštvo prikaza slučajeva iz prakse i dve studije izvršene u predhodnoj deceniji, nagoveštavaju da je ova bolest značajan problem u srpskoj veterinarskoj medicini. Poslednja studija, obavljena tokom ove godine pokazuje da je, u proseku, oko 17% pasa u Srbiji zaraženo, pri čemu postoje oblasti u kojima je čak svaki drugi pas inficiran - na pr. leva obala Dunava u Beogradu. Sve je veći broj pasa koji žive u gradskom jezgru i inficirani su.

Ovu bolest prenose komarci tokom proleća i leta

životni ciklus "srčanog crva" - Dirofilarie immitis
(preuzeto sa sajta AHS)

Valjkasti crv, izazivač bolesti, naziva se, na latinskom, Dirofilaria immitis. Odrasli parazit dugačak je oko 10 cm. Premda naziv bolesti ("bolest srčanog crva") implicira da je lokacija parazita koji je izaziva u srcu, moramo jasno naglasiti da primarno mesto koje ovaj parazit nastanjuje jesu krvni sudovi odnosno arterije pluća. U situaciji kada je prisutan jako veliki broj ovih parazita (preko 25 kod pasa srednje veličine, a preko 50 kod velikih pasa), i u poodmaklom stadijumu bolesti, crvi će se naći i u desnoj komori srca. Ženke ovog parazita u krv domaćina oslobađaju svoje "mladunce" koji se zovi mikrofilarije (mikroskopske larvice). Komarac, kada sisa krv, unese u svoje telo ove larvice i nakon prosečno 14 dana u komarcu sazrevaju infektivne larvice kojima komarac pri novom hranjenju inficira drugog psa. U novom domaćinu, ove larvice sazrevaju, rastu, kreću se prema plućima, i nakon 6-7 meseci postaju odrasli, polno zreli paraziti. Tako se krug zatvara. Dakle, ova bolest ne može da se prenese nikako drugačije nego ubodom komarca (ne može hranom, vodom, ujedom, transfuzijom itd), i protekne dugo vremena nakon infekcije dok se paraziti nastane u arterije pluća i odrastu. U područjima gde ima puno komaraca i pasa koji stalno borave napolju postoje idealni uslovi za prenošenje ove bolesti.

Infekcija je jako dugo vremena neprimetna

Infekcija je mesecima pa i godinama neprimetna, protiče bez ikakvih simptoma. Kako već naglasismo, ovo je pre svega bolest plućnih krvnih sudova i tkiva oko arterija u plućima. Tako, prvi simptomi koji se javljaju jesu simptomi disajnih oragana – kašalj, zamor (čak i nesvestice), gubitak kondicije. I pored toga što u prvo vreme nema izrazitih simptoma, bolest ne miruje. Razvijaju se hronične promene na plućima koje dovode do tzv. plućne hipertenzije koja tokom vremena oslabi srce, a ako ima puno crva u plućnim arterijama, oni mogu "krenuti" prema desnoj komori i tako dovesti do naglog zastoja funkcije srca.

Dijagnoza se postavlja laboratorijski a procena ozbiljnosti slučaja ultrazvukom srca i rendgenom pluća

Test za dijagnostiku prisustva "srčanog crva" Ozbiljno oboljenje pluća i krvnih sudova pluća prouzrokovano "srčanim crvom" Jako proširena pulmonalna arterija sa vidljivim "srčanim crvima" - znak prisustva velikih broja crva.


Dijagnoza ove bolesti postavlja se laboratorijski, analizom krvi. Postoje testovi koji su dostupni svim veterinarima, pomoću kojih se sa pouzdanosti od čak 99% može utvrditi postojanje ovog parazita u organizmu psa. Nakon ovako utvrđene dijagnoze, neophodno je sprovesti dodatna ispitivanja tako što se načini rendgenski snimak pluća i ultrazvučni pregled srca i glavnih plućnih arterija. Ovi rezultati omogućavaju tačnu procenu ozbiljnosti infekcije i pravilan izbor daljeg načina nege i lečenja.
Kada su kod pacijenta prisutni izraziti simptomi koji su posledica masovnih promena na plućima i/ili srcu, terapija je skopčana sa velikim rizicima, a prognoza nepovoljna.

Bolje sprečiti nego lečiti – ovaj moto teško se drugde u veterinarskoj medicini može bolje primeniti nego u slučaju Bolesti srčanog crva.

Naglasili smo da ovu bolest prenose komarci. U praksi, nemoguće je sprečiti izloženost našeg ljubimca komarcima. Zbog toga, suština zaštite od ove bolesti jeste primena preparata koji će, u slučaju da psa ujede inficirani komarac, sprečiti razvoj odraslog oblika crva iz larvice koju u organizam psa ubrizga komarac. Ovaj način zaštite od infektivnih bolesti naziva se hemoprofilaksa. U našem klimatskom području uslovi za prenošenje bolesti stiču se tokom maja i juna meseca. To znači da u tom dobu ima puno komaraca u kojima su sazrele infektivne larvice. Tada započinjmo sa primenom preventivnih preparata i koristimo ih sve do novembra meseca. Tokom zime nema potrebe za zaštitom, jer nema ni komaraca.

U aprilu se vrsi testiranje psa na prisustvo parazita i započinje sa prevencijom.

Kao izuzetno korisna sredstva zaštite pokazali su se proizvodi širokog spektra delovanja, koji imaju efikasnost protiv larvica srčanog crva ali istovremeno štite od buva (sadrže kombinaciju dva leka). Pored toga, ovi preparati deluju i na sve druge valjkaste crve koji se mogu naći u crevima tako da su korisni efekti na zdravlje naših ljubimaca višestruki. Lako se primenjuju, aplikuju se na kožu psa, jedanput mesečno, počev od juna, zaključno sa novembrom mesecom.

Srbija se nalazi u klimatskom području koje omogućava prenošenje Bolesti srčanog crva više od 100 dana godišnje i jeste endemska zemlja za ovu bolest. Samo razvijena svest o tome da naši psi realno jesu ugroženi pomoći će nam da ih valjano zaštitimo i smanjimo rizik od oboljevanja.